Boleh ke ejen hartanah caj kedua-dua belah secara sah di Malaysia?
Tidak. Hanya ejen berdaftar LPPEH (REA) atau REN di bawah firma berdaftar boleh caj komisen sewa. Mengutip daripada kedua-dua belah ialah isu tatatertib; yuran itu sendiri adalah kesalahan Akta 242 untuk yang tak berdaftar. Peraturan sah: satu yuran yang didedahkan, dibayar oleh pihak yang melantik.
Tuan rumah yang diminta "kongsi" komisen dengan penyewa — atau yang perasan orang yang sama caj kedua-dua pihak — betul berhenti dan semak. Kekeliruan ini kekal kerana pasaran sewa Malaysia berjalan dengan campuran ejen berlesen, perunding yang bekerja di bawah firma, dan kumpulan besar pengenalan tak berdaftar. Keputusan pada halaman ini bukan sama ada nak runding yuran, tetapi sama ada orang yang minta dibenarkan caj langsung, dan cara kekalkan sewaan anda bersih.
Dalam kajian INVOKE 2024 terhadap 250 tuan rumah Malaysia, 74 peratus kata mereka tak nak kejar sewa sendiri — jadi menolak yuran yang bukan satu yuran LPPEH yang didedahkan bukan paranoia, ia ikut apa yang tuan rumah sendiri dah cakap. Tambahan dari data operasi SPEEDHOME, corak volum kes harian menunjukkan kebanyakan aduan yang masuk berpunca daripada caj berganda atau caj daripada pihak tak berdaftar, bukan daripada pertikaian skop perkhidmatan.
Notis keselamatan awam. Rumusan undang-undang muktamad tentang caj dua kali (mengutip komisen daripada kedua-dua belah dalam satu sewaan) masih menunggu pengesahan LPPEH/peguam. Halaman ini ditulis secara sempit: ia nyatakan apa yang undang-undang pendaftaran LPPEH secara jelas sokong, bentangkan caj dua kali sebagai isu tatatertib dan percanggahan kepentingan, dan beritahu anda cara buat semakan dan menolak.
Ejen berdaftar berbanding pengenalan tak berdaftar: siapa boleh caj secara sah
Hanya ejen hartanah berdaftar LPPEH (REA) atau perunding hartanah berdaftar (REN) yang diupah firma berdaftar boleh caj yuran ejen hartanah di Malaysia. Sesiapa lain yang ambil komisen kerana perkenalkan penyewa memang buat salah di bawah Akta 1981 — tu memang kesalahan.
| Status | Boleh caj komisen sewa? | Apa yang kawal mereka | Apa caj dua kali maksudkan di sini |
|---|---|---|---|
| Ejen Hartanah Berdaftar (ahli RE/MIEA, firma berdaftar LPPEH) | Ya | Akta 242 + peraturan tatatertib LPPEH + skala MIEA | Isu tatatertib dan percanggahan kepentingan; Lembaga boleh ambil tindakan disiplin |
| Perunding Hartanah (REN, bekerja di bawah firma berdaftar) | Ya, di bawah firma | Akta 242; mesti buat kerja di bawah REA berdaftar | Isu sama seperti firma; laporkan kepada firma dan Lembaga |
| "Ejen" / broker / pengenalan tak berdaftar | Tidak | Seksyen 22C, Akta 242 | Caj tu sendiri satu kesalahan — caj dua kali buat lagi teruk |
| Kawan, saudara, atau pengawal bangunan yang "kenal penyewa" | Tidak | Tak berdaftar di bawah Akta 242 | Apa-apa yuran yang dibayar adalah untuk pengenalan yang menyalahi undang-undang |
Satu kesilapan biasa tuan rumah ialah anggap pengenalan mesra sebagai "ejen murah". Kalau orang itu tak ada dalam daftar LPPEH, komisen yang dikutip bukan yuran diskaun — ia yuran yang tak dibenarkan dicaj langsung. Bezanya penting saat ada pertikaian, tuntutan pulangan, atau aduan mendarat. Untuk perbandingan penuh struktur dengan model SPEEDHOME, rujuk bandingan ejen dengan SPEEDHOME.
Peraturan caj dua kali LPPEH dalam amalan
Kedudukan tatatertib LPPEH ialah ejen hartanah mengutip satu yuran daripada pihak yang melantik mereka, didedahkan secara bertulis. Mengutip daripada kedua-dua tuan rumah dan penyewa dalam transaksi yang sama dibaca sebagai percanggahan kepentingan dan isu tatatertib untuk ejen berdaftar, dan sebagai kesalahan untuk yang tak berdaftar.
Dalam pasaran sewa istilah ini muncul dengan beberapa nama — urus niaga dua hala, komisen berganda, "split fee" — tetapi peraturan LPPEH yang kawal ia tetap sama. Caj dua kali muncul dalam tiga bentuk yang tuan rumah akan cam:
- Komisen kedua tersembunyi — ejen sebut yuran kepada anda, kemudian secara berasingan dikutip daripada penyewa tanpa beritahu mana-mana pihak.
- Bingkai "kongsi yuran" — ejen bentangkan ia sebagai biasa bahawa "kedua-dua pihak bayar separuh", yang menyembunyikan siapa sebenarnya melantik ejen dan atas terma apa.
- Yuran perkenalan campur komisen — ejen berdaftar dibayar yurannya, dan pihak ketiga tak berdaftar juga minta yuran perkenalan.
Dalam setiap kes ujiannya sama: adakah setiap orang yang caj itu berdaftar, dan adakah setiap caj itu didedahkan kepada dan dipersetujui oleh pihak yang bayar? Jika salah satu jawabnya tidak, urus niaga itu sudah di sebelah salah garis — secara profesional untuk ejen berdaftar, secara menyalahi undang-undang untuk yang tak berdaftar. Untuk gambaran penuh siapa patut bayar yuran ejen dalam sewaan, rujuk ejen minta kedua-dua pihak bayar yuran.
Bila setiap laluan menang (dan bila tidak)
Upah ejen berdaftar LPPEH bila anda mahukan satu yuran yang boleh dijejaki dan didedahkan, dan seseorang yang boleh dipegang kepada peraturan tatatertib Lembaga. Uruskan perkenalan sendiri — atau gunakan platform terurus — bila anda mahukan tiada yuran ejen langsung dan risiko penempatan duduk dengan anda atau dengan platform.
| Laluan | Paling sesuai bila | Perkara yang perlu dijaga |
|---|---|---|
| Ejen berdaftar (satu yuran didedahkan) | Anda di luar negara, sibuk, atau nilai profesional yang menjawab kepada LPPEH | Sahkan nombor LPPEH; persetujui yuran, pembayar, dan skop secara bertulis sebelum tandatangan |
| Perkenalan kendiri | Anda sudah kenal penyewa atau ada masa untuk saring sendiri | Anda tanggung risiko penempatan, saringan, dan keingkaran tanpa perlindungan profesional |
| Pengenalan tak berdaftar | Bukan laluan sah untuk caj | Yuran itu sendiri ialah masalah; sewaan masih boleh sah tetapi bayaran itu tidak |
| Platform terurus (contoh SPEEDHOME) | Anda mahu tiada komisen ejen dan mahu platform terus uruskan sewaan | Sahkan apa yang platform tanggung selepas pindah masuk; tidak setiap unit layak untuk setiap ciri |
Dua perkara praktikal kekalkan ini terkawal. Pertama, yuran ejen yang menyalahi undang-undang tidak automatik batalkan sewaan itu sendiri — kontrak antara tuan rumah dan penyewa kekal atas terma sendiri — tetapi ia mendedahkan urusan yuran itu kepada cabaran dan pengutip itu kepada tindakan. Kedua, tuan rumah yang bayar hanya satu yuran yang didedahkan kepada ejen berdaftar yang disahkan, atau tiada yuran ejen langsung, mengurangkan risiko mereka dengan ketara berbanding laluan yang ada caj berganda.
Kos dan risiko urusan yuran yang menyalahi undang-undang
Kosnya bukan yuran yang anda bayar — ia pemulangan, aduan, dan pendedahan reputasi yang ikut apabila penyewa atau ejen pesaing laporkan urusan itu. Untuk pengutip tak berdaftar Akta 242 peruntukkan penaliti; untuk tuan rumah kos praktikal ialah sewaan yang dipertikaikan dan yuran yang boleh dicabar balik.
| Jenis pendedahan | Siapa tanggung | Bagaimana rupanya |
|---|---|---|
| Penaliti statutori (amalan tak berdaftar) | Pengutip tak berdaftar | Prosiding di bawah Akta 242; regulator memang keluarkan kenyataan amalan ejen hartanah tak berdaftar tu satu kesalahan |
| Tindakan disiplin | Ejen / firma berdaftar | Aduan kepada Lembaga atas yuran berganda atau tak didedahkan, kemungkinan penggantungan atau pembatalan pendaftaran |
| Tuntutan pemulangan yuran | Pihak yang bayar | Penyewa atau tuan rumah minta pulangan caj yang tak didedahkan atau berganda |
| Gangguan sewaan | Tuan rumah | Pertikaian semasa pindah masuk atau pembaharuan; kesukaran menguatkuasakan sewaan yang dicemari yuran menyalahi undang-undang |
| Risiko cukai dan rekod | Tuan rumah | Yuran tak berdokumen atau luar buku sukar ditolak dan sukar dibuktikan |
Malaysia tiada had statutori untuk deposit sewa kediaman — deposit dikawal oleh perjanjian, dan hak untuk tahan terhad kepada kerugian yang dibuktikan — maka disiplin rekod yang sama yang lindungi deposit juga lindungi yuran ejen. Satu yuran yang didedahkan, secara bertulis, kepada ejen berdaftar yang disahkan, dengan resit yang padan dengan nota lantikan, ialah urusan yang boleh dipertahankan. Apa-apa di luar buku tidak boleh.
Cara semak ejen dan menolak caj dua kali
Minta nombor pendaftaran LPPEH, semak dalam daftar rasmi sebelum tandatangan, dan masukkan yuran, pihak yang bayar, dan skop dalam tulisan. Kalau orang yang sama minta kedua-dua belah bayar, tolak dan guna sama ada satu yuran didedahkan atau tiada ejen langsung.
Semakan ambil masa beberapa minit dan buang hampir semua risiko pada halaman ini:
- Dapatkan nombor LPPEH/BOVAEP ejen dan nombor pendaftaran firma.
- Sahkan ia dalam daftar rasmi Lembaga (lppeh.gov.my), bukan profil media sosial.
- Sahkan dalam nota lantikan: amaun yuran, siapa bayar (tuan rumah atau penyewa), perkhidmatan yang diliput, dan tiada pihak lain dicaj.
- Jika caj kedua muncul — daripada ejen ke sebelah lain, atau daripada "pengenalan" berasingan — anggap sebagai isyarat merah dan sama ada undur diri atau kecilkan urusan kepada satu yuran yang didedahkan.
Untuk aliran kerja semakan secara terperinci, panduan semakan nombor REN berjalan melalui apa yang perlu dicari dalam daftar LPPEH, apa rupa pendaftaran sebenar, dan cara kesan nombor yang dipinjam atau direka. Skala komisen ejen hartanah Malaysia letakkan had Skedual Ketujuh MIEA sebagai convention untuk semak silang.
Laluan SPEEDHOME: tiada komisen ejen, satu pihak lawan
SPEEDHOME bukan ejen hartanah berlesen dan tidak caj komisen sewa langsung. Tuan rumah senartaikan terus di platform, SPEEDHOME menjadi penyewa rekod di bawah urusan terurus, dan penempatan, saringan, dan pengendalian sewaan duduk dengan platform bukan dengan yuran ejen.
Laluan ini buang soalan caj dua kali terus: tiada komisen daripada mana-mana pihak untuk didedahkan atau dipertikaikan. Untuk tuan rumah yang menimbang sama ada untuk upah ejen langsung, perbandingan yang relevan ialah bandingan model ejen dengan SPEEDHOME, bukan rundingan siapa bayar yuran.
Jika anda mahukan kedua-duanya bukan yuran ejen mahupun penempatan kendiri, perkhidmatan tuan rumah SPEEDHOME mengendalikan saringan penyewa, kutipan sewa, dan pentadbiran sewaan secara berterusan — maka keputusannya bukan soal "ejen murah atau ejen mahal" tetapi "yuran ejen atau platform terurus".
FAQ
Boleh ke ejen hartanah (agen hartanah) secara sah caj kedua-dua tuan rumah dan penyewa di Malaysia?
Tidak dalam bacaan standard. Hanya ejen berdaftar LPPEH (REA) atau perunding berdaftar (REN) yang bekerja di bawah firma berdaftar boleh caj yuran ejen hartanah langsung. Untuk laluan selamat sekarang: tolak tawaran caj dua kali, minta satu yuran bertulis daripada ejen berdaftar yang disahkan, atau terus guna platform terurus.
Boleh ke broker tak berdaftar kutip komisen sewa secara sah?
Tidak. Di bawah Seksyen 22C Akta 242, hanya ejen berdaftar atau perunding berdaftar yang bekerja di bawah firma berdaftar boleh caj yuran ejen hartanah — sesiapa lain yang ambil yuran untuk perkenalkan penyewa memang buat salah di bawah Akta 242. Risiko tambahan untuk tuan rumah ialah yuran yang dibayar itu sendiri tak boleh dituntut balik sebagai kos perniagaan, dan tiada perlindungan tatatertib Lembaga kalau pertikaian muncul kemudian.
Macam mana saya semak ejen saya berdaftar LPPEH atau tidak?
Minta nombor LPPEH/BOVAEP dan pendaftaran firma, kemudian sahkan kedua-duanya dalam daftar rasmi Lembaga di lppeh.gov.my. Jangan bergantung pada profil media sosial atau kad perniagaan. Semakan percuma dan ambil masa beberapa minit — dan ia satu-satunya cara nak pastikan yuran yang anda bayar diiktiraf di bawah Akta 242.
Apa jadi kalau orang yang sama caj saya dan penyewa saya?
Laluan aduan berbeza ikut status. Untuk ejen berdaftar: aduan kepada Lembaga, kemungkinan tindakan disiplin, dan yuran yang mana-mana pihak boleh cabar untuk pemulangan. Untuk yang tak berdaftar: caj itu sendiri ialah satu kesalahan di bawah Akta 242. Pertahanan praktikal dalam kedua-dua kes sama — tolak pada masa tawaran, minta satu yuran bertulis yang didedahkan, dan kekalkan resit berasingan untuk sewaan.
Adakah bayar yuran ejen yang menyalahi undang-undang batalkan sewaan saya?
Tidak secara sendiri — kontrak sewa antara tuan rumah dan penyewa kekal atas terma sendiri. Yang terdedah ialah urusan yuran, bukan ikat janji sewaan. Jadi jalan keluar untuk tuan rumah yang terperangkap dalam keadaan ini adalah jelas: teruskan sewaan, tetapi cabar yuran untuk pemulangan secara berasingan, dan laporkan pengutip supaya Lembaga atau regulator boleh ambil tindakan.
Boleh ke saya langkau ejen terus?
Boleh, dan untuk kebanyakan tuan rumah itulah jalan keluar paling bersih. Cari dan saring penyewa sendiri, atau gunakan platform terurus seperti SPEEDHOME yang tidak caj komisen ejen dan mengendalikan saringan, kutipan sewa, dan pentadbiran sewaan selepas pindah masuk. Soalan sebenar bukan siapa bayar yuran, tetapi sama ada yuran ejen perlu wujud dalam urusan sewa anda sama sekali.