Siapa bayar pembaikan peti sejuk dan mesin basuh rumah sewa di Malaysia?
Kerosakan akibat penuaan komponen dan kehausan mekanikal normal—seperti pemampat peti sejuk rosak, motor kipas terbakar, atau pam mesin basuh haus—adalah kos tuan rumah. Kerosakan akibat salah guna atau kecuaian—seperti membebankan dram pakaian, objek asing tersumbat pada pam, atau getah pintu koyak—adalah kos penyewa. Memandangkan Malaysia tiada Akta Sewaan Kediaman berkuat kuasa, perjanjian sewa dan laporan punca kerosakan juruteknik menentukan liabiliti.
Berdasarkan data pemeriksaan SPEEDHOME, kerosakan perkakas dapur dan elektrik merangkumi kira-kira 1 dalam 40 item penyelenggaraan yang direkodkan (sekitar 2.4%). Walaupun kurang kerap berbanding isu pintu atau paip bocor, kerosakan perkakas elektrik sering mencetuskan pertikaian jika liabiliti tidak jelas.
Mengapa faktor usia memutuskan pembayaran
Punca kerosakan, bukannya tempoh menyewa, yang menentukan siapa yang perlu membayar. Perkakas rosak dalam tempoh sewaan tidak bermakna penyewa bersalah secara automatik. Laporan punca kerosakan bertulis daripada juruteknik bertauliah, dibaca bersama perjanjian sewa, adalah penentu muktamad.
Malaysia tiada Akta Sewaan Kediaman berkuat kuasa setakat 2026. Pertikaian pembaikan sewaan diputuskan di bawah prinsip undang-undang sedia ada:
- Akta Kontrak 1950 — Mengawal terma dan syarat yang dipersetujui dalam perjanjian sewa.
- Akta Undang-Undang Sivil 1956 — Mengawal liabiliti sivil am dan tempoh had masa tuntutan di mahkamah.
- Ketetapan Umum LHDN (Public Ruling 12/2018) — Menetapkan perbezaan antara pembaikan boleh tolak cukai dengan penambahbaikan modal di bawah Seksyen 4(d).
Jenama perkakas popular di Malaysia (seperti Samsung, LG, Panasonic, dan Sharp) direka untuk jangka hayat penggunaan bertahun-tahun. Komponen seperti kapasitor pemula, sensor nyahbeku, motor kipas, dan pam saliran akan haus akibat penggunaan harian di iklim tropika. Apabila komponen ini rosak secara normal, kos tersebut adalah sebahagian daripada penyelenggaraan hartanah tuan rumah.
Sebaliknya, penyewa bertanggungjawab sekiranya kerosakan berpunca daripada kecuaian, impak fizikal, atau kelewatan melaporkan kerosakan yang sedang melarat.
Pembahagian kos tuan rumah vs. penyewa mengikut punca kerosakan
Tuan rumah membayar jika perkakas rosak akibat penuaan komponen atau kecacatan mekanikal. Penyewa membayar jika kerosakan berpunca daripada salah guna, kecuaian, atau impak fizikal.
| Perkakas & Mod Kerosakan | Siapa Bayar | Punca Sebenar | Bukti Penentu |
|---|---|---|---|
| Peti Sejuk: Geganti pemula (relay), kapasitor, atau sensor nyahbeku rosak | Tuan rumah | Penuaan komponen elektrik biasa | Laporan juruteknik mengesahkan kerosakan litar tanpa usikan luar atau lonjakan kuasa |
| Peti Sejuk: Motor kipas kondenser terbakar atau pemampat rosak | Tuan rumah | Kehausan mekanikal akibat penggunaan harian bertahun-tahun | Laporan juruteknik mendapati kerosakan mekanikal dalaman |
| Peti Sejuk: Gegelung penyejat bocor tercucuk benda tajam semasa buang ais | Penyewa | Kerosakan fizikal akibat kaedah penyahbekuan salah | Laporan juruteknik dan gambar kesan cucukan tajam |
| Peti Sejuk: Getah pintu (gasket) koyak atau laci dalaman pecah | Penyewa | Pengendalian kasar atau tarikan fizikal berlebihan | Perbandingan gambar inventori masuk vs. keadaan keluar |
| Mesin Basuh: Pam saliran haus atau papan litar (PCB) rosak | Tuan rumah | Jangka hayat komponen elektronik tamat | Laporan juruteknik mengesahkan kegagalan alat ganti semulajadi |
| Mesin Basuh: Galas dram (bearing) atau transmisi haus akibat usia | Tuan rumah | Kehausan mekanikal daripada kitaran basuhan biasa | Laporan juruteknik mengesahkan haus dalaman tanpa beban lampau kronik |
| Mesin Basuh: Pam saliran tersumbat duit syiling, dawai bra, atau pin rambut | Penyewa | Kecuaian; gagal memeriksa poket sebelum membasuh | Objek asing dikeluarkan dan direkodkan oleh juruteknik |
| Mesin Basuh: Pemegang pintu patah atau engsel bengkok akibat ditarik paksa | Penyewa | Daya fizikal berlebihan semasa pintu terkunci | Laporan juruteknik dan bukti kerosakan mekanikal kunci |
| Perkakas tambahan ditinggalkan penyewa terdahulu | Penyewa / Pemilik asal | Bukan kelengkapan rasmi inventori tuan rumah | Senarai inventori permulaan sewa |
Pembahagian kos mengikut punca sebenar kerosakan. Dapatkan laporan juruteknik bertulis sebelum memulakan pembaikan.
Apa yang ditentukan perjanjian sewa
Jika perjanjian sewa anda menyenaraikan peti sejuk dan mesin basuh sebagai kelengkapan tuan rumah serta menetapkan tanggungjawab pembaikan, klausa tersebut diguna pakai. Jika perjanjian senyap, prinsip am kontrak terpakai: tuan rumah menyelenggara kelengkapan yang disediakan, manakala penyewa menjaga kebersihan harian dan melaporkan kerosakan segera.
Perjanjian sewaan kediaman yang baik di Malaysia sepatutnya meliputi: - Senarai inventori rasmi semua perkakas elektrik yang dibekalkan tuan rumah. - Had nilai pembaikan kecil penyewa berbanding pembaikan besar tuan rumah. - Kewajipan penyewa untuk melaporkan sebarang tanda kerosakan secara bertulis. - Prosedur kelulusan sebut harga sebelum kerja pembaikan dimulakan.
Jika perjanjian senyap, semak senarai inventori semasa serahan kunci. Perkakas yang disediakan tuan rumah wajib diselenggara oleh tuan rumah, melainkan kerosakan berpunca daripada kecuaian penyewa.
Panduan kod ralat khusus jenama: Samsung dan LG
Sebelum membuat tempahan pemeriksaan juruteknik, semakan kod ralat asas boleh membantu mengenal pasti sama ada isu tersebut boleh dibersihkan sendiri atau memerlukan alat ganti:
Mesin Basuh Samsung
- Kod Ralat 4C / 4E (Bekalan Air): Mesin tidak dapat air. Periksa sama ada paip dibuka sepenuhnya dan penapis jaring hos masuk tidak tersumbat keladak. Jika bersih, injap masuk air rosak (kos tuan rumah).
- Kod Ralat 5C / 5E (Saliran Air): Air tidak keluar. Buka penutup penapis kecemasan (perangkap syiling) di bahagian bawah mesin dan bersihkan bendasing. Jika penapis bersih dan hos tidak terlipat, motor pam saliran rosak (kos tuan rumah).
Mesin Basuh LG
- Kod Ralat OE (Saliran Air): Masalah saliran tersumbat. Bersihkan penapis sisa di bahagian bawah. Jika masih berulang selepas dibersihkan, motor pam saliran telah haus.
- Kod Ralat dE / dE1 (Kunci Pintu): Masalah suis pintu. Pastikan tiada pakaian tersangkut di getah pintu. Jika tiada halangan, suis kunci elektronik perlu diganti.
Peti Sejuk Inverter (Samsung & LG)
- Bahagian Bawah Kurang Sejuk / Ais Menebal: Kerap berpunca daripada sensor nyahbeku yang rosak atau papan litar inverter yang tidak berfungsi. Ini kerosakan komponen elektronik yang ditanggung oleh tuan rumah.
Urutan tindakan praktikal dan panduan kos pembaikan
- Lapor Secara Bertulis Segera: Hantar WhatsApp atau e-mel menyatakan model perkakas, tanda kerosakan, kod ralat, dan gambar/video.
- Atur Pemeriksaan Juruteknik Bertauliah: Tempah diagnosis. Kadar pemeriksaan dan pembaikan SPEEDHOME/SPEEDFIX bermula daripada RM80 bagi peti sejuk dan RM150 bagi mesin basuh (serta RM450 bagi dapur induksi). Kadar pasaran am di Malaysia secara lazimnya adalah: - Peti Sejuk: Servis am dan pemeriksaan kerosakan RM80–350; motor kipas baharu RM120–250; penggantian pemampat RM650–1,200. - Mesin Basuh: Pembaikan kecil RM50–80; pembaikan komponen mekanikal RM80–450; kotak gear transmisi RM250–700.
- Dapatkan Laporan Punca Bertulis: Pastikan juruteknik mencatatkan punca kerosakan sama ada akibat penuaan alat ganti atau salah guna.
- Sahkan Pembahagian Kos Secara Bertulis: Dapatkan persetujuan bertulis daripada kedua-dua pihak sebelum meluluskan penggantian alat ganti.
Penyelesaian pertikaian dan Mahkamah Tuntutan Kecil
Malaysia tiada tribunal khusus sewaan kediaman. Tribunal Tuntutan Pengguna tidak mempunyai bidang kuasa mendengar pertikaian sewaan rumah kerana sewaan melibatkan kepentingan hartanah. Pertikaian kontrak persendirian diselesaikan di mahkamah sivil.
Prosedur Tuntutan Kecil Sepintas Lalu
| Nilai Tuntutan | Saluran Mahkamah | Wakil Peguam | Anggaran Yuran Pemfailan | Tempoh Masa Lazim |
|---|---|---|---|---|
| Sehingga RM5,000 | Mahkamah Majistret (Prosedur Tuntutan Kecil, Aturan 59 Kaedah-Kaedah Mahkamah 2012) | Wakil kendiri (Peguam tidak dibenarkan) | ~RM30 | 4–8 minggu |
| Melebihi RM5,000 | Mahkamah Majistret / Mahkamah Sesyen | Peguam dibenarkan | Mengikut skala tuntutan | 3–6 bulan |
Di bawah Seksyen 74 Akta Kontrak 1950, tuan rumah hanya boleh menuntut kerugian sebenar yang dibuktikan. Menolak kos mesin basuh baharu bagi menggantikan mesin lama 7 tahun bercanggah dengan prinsip undang-undang (betterment).
Sudut cukai LHDN tuan rumah dan pengurusan platform
Di bawah Ketetapan Umum LHDN (Public Ruling 12/2018), tuan rumah yang dicukai pendapatan sewa di bawah Seksyen 4(d) boleh menuntut pembaikan perkakas untuk mengekalkan fungsi sedia ada sebagai tolakan cukai sewa. Menggantikan dengan model lebih canggih dianggap penambahbaikan modal yang tidak boleh ditolak secara terus.
Kos membaiki komponen rosak (seperti menukar pam mesin basuh atau motor kipas peti sejuk) layak ditolak daripada cukai sewa. Sebaliknya, menaik taraf kepada mesin baharu premium dianggap perbelanjaan modal.
Pengurusan melalui platform SPEEDHOME membolehkan laporan juruteknik, sebut harga, dan resit disimpan secara digital untuk audit LHDN dan mengelakkan pertikaian deposit. Program Zero Deposit ialah sistem pengurusan risiko sewaan—bukan produk jaminan kewangan—dan tidak mengubah liabiliti pembaikan yang termaktub dalam perjanjian sewa.
Soalan Lazim
Adakah kerosakan peti sejuk semasa menyewa sentiasa tanggungjawab tuan rumah?
Kebiasaannya ya, jika berpunca daripada kerosakan alat ganti elektrik atau mekanikal seperti pemampat, termostat, atau motor kipas. Ia menjadi tanggungjawab penyewa hanya jika berlaku salah guna atau kerosakan fizikal.
Bolehkah tuan rumah menolak kos pembaikan perkakas daripada deposit?
Hanya jika laporan juruteknik membuktikan kerosakan berpunca daripada kecuaian atau salah guna penyewa. Pemotongan atas alasan haus dan lusuh biasa adalah tidak sah.
Siapa bayar jika pam mesin basuh tersumbat akibat duit syiling?
Penyewa yang perlu membayar kerana kecuaian tidak mengosongkan poket sebelum membasuh pakaian.
Bagaimana kod ralat Samsung atau LG mempengaruhi penentuan kos?
Kod ralat membantu mengesan punca masalah. Jika ralat saliran (seperti Samsung 5C atau LG OE) berpunca daripada bendasing tersumbat pada penapis, penyewa membayar. Jika penapis bersih tetapi motor pam terbakar akibat usia, tuan rumah membayar.
Apa perlu dibuat jika tuan rumah enggan membaiki peti sejuk yang rosak?
Penyewa perlu menghantar notis bertulis rasmi. Jika tuan rumah bertangguh melebihi tempoh munasabah, isu ini boleh dibawa ke prosedur tuntutan kecil Mahkamah Majistret (sehingga RM5,000) dan elakkan memotong sewa bulanan secara bersendirian.
Adakah Zero Deposit SPEEDHOME mengubah peraturan pembaikan perkakas?
Tidak. Zero Deposit menggantikan wang deposit permulaan dengan pengurusan risiko, tetapi tidak mengubah pembahagian tanggungjawab penyelenggaraan dalam perjanjian sewa.