Apakah tanggungan tuan rumah jika penyewa asing tinggal tanpa permit?
Tuan rumah yang membiarkan pendatang asing tanpa izin tinggal di unitnya boleh terdedah kepada tanggungan jenayah di bawah s.55E(1) Akta Imigresen 1959/63 — "No occupier shall permit any illegal immigrant to enter or remain at any premises". Apabila imigresen haram dijumpai di premis, s.55E(3) menganggap, melainkan dibuktikan sebaliknya, penghuni membenarkan kemasukan atau pengekalan itu DAN tahu orang itu imigresen haram; anggapan hanya disangkal jika penghuni membuktikan semua langkah munasabah telah diambil (s.55E(4)). Bukti pendokumentasian ialah teras sangkalan s.55E(4) anda.
Untuk landlord yang menyewa kepada penyewa asing, saringan ketat sebelum kunci diserahkan bukan sekadar amalan baik — ia mengurangkan pendedahan anda kepada pertuduhan di bawah Akta Imigresen 1959/63 (Act 155) s.55E.
Malaysia masih belum ada Akta Sewa Kediaman yang dikuatkuasakan setakat 2026. Perlindungan tuan rumah bergantung sepenuhnya pada perjanjian sewa yang ditandatangani, langkah saringan yang diambil sebelum kunci diserahkan, dan tindakan yang dilakukan segera apabila masalah dikesan. Artikel ini ialah maklumat umum — bukan nasihat guaman. Untuk situasi sebenar, hubungi peguam atau Jabatan Imigresen Malaysia (JIM). Untuk panduan lengkap cara menyaring dan mengesahkan penyewa asing dari mula, lihat cara sewa kepada penyewa asing dengan selamat.
Laluan tuntutan mahkamah sewa — petikan 2026 (angka sah sehingga 2026-10):
| Item | Angka / status 2026 |
|---|---|
| Tuntutan kecil (Aturan 93, tanpa peguam) | Mahkamah Majistret, sehingga RM5,000 |
| Tuntutan mahkamah sivil — Majistret | Mahkamah Majistret, sehingga RM100,000 |
| Tuntutan mahkamah sivil — Sesyen (bidang kuasa tanpa had untuk hal tuan rumah-penyewa dan distres) | Mahkamah Sesyen, sehingga RM1,000,000 |
Apa yang s.55E Akta Imigresen 1959/63 katakan tentang tuan rumah
Seksyen 55E(1) Akta Imigresen 1959/63 (Act 155) menyatakan: "No occupier shall permit any illegal immigrant to enter or remain at any premises" — penghuni premis (occupier, per s.55E(7): sesiapa yang mempunyai urusan, pengurusan atau kawalan ke atas premis) tidak boleh membenarkan imigresen haram masuk atau kekal di premis, termasuk tuan rumah. Seksyen 56 ialah seksyen kesalahan umum akta — limb persembunyi s.56(1)(d) mengecualikan s.55E secara nyata, dan s.56(2) memberi kuasa kepada Ketua Pengarah memerintahkan pembuangan bukan warganegara yang tinggal secara menyalahi undang-undang.
Untuk s.55E, pihak pendakwaan tidak perlu buktikan dulu bahawa tuan rumah tahu — apabila imigresen haram dijumpai di premis, s.55E(3) menganggap penghuni membenarkan dan tahu, melainkan dibuktikan sebaliknya. Jalan keluar ialah sangkalan s.55E(4): penghuni mesti membuktikan semua langkah munasabah, termasuk semua langkah yang ditetapkan, telah diambil untuk menghalang imigresen haram masuk atau kekal. Kecukupan langkah itu soal fakta kes.
Tuan rumah yang boleh tunjukkan catatan semakan yang konsisten — pasport, visa, permit kerja atau pas tinggal yang disemak pada permulaan tenancy dan disusuli dengan semakan berkala — berada dalam kedudukan yang lebih kuat. Sebaliknya, tuan rumah yang langsung tak semak, atau tahu permit tamat tapi tak buat apa-apa selama berminggu-minggu, lebih terdedah.
Teks penuh peruntukan ini ada di portal AGC (Akta 155) di lom.agc.gov.my. Penalti dan hukuman spesifik di bawah peruntukan ini bergantung pada fakta kes — dapatkan peguam untuk situasi sebenar.
Bila risiko tinggi dan bila rendah — jadual senario
Risiko tanggungan tuan rumah bukan binari. Ia bergantung kepada tahap pengetahuan tuan rumah, kualiti semakan yang dibuat sebelum menyewa, dan kelajuan tindakan balas apabila masalah muncul.
| Senario | Tahap pengetahuan tuan rumah | Risiko |
|---|---|---|
| Tuan rumah semak semua dokumen; penyewa sendiri ubah status tanpa pengetahuan tuan rumah | Tak tahu — dokumen dah sah sebelum ini | Rendah jika tuan rumah bertindak cepat sebaik tahu |
| Penyewa sah sewakan semula kepada pihak ketiga tanpa permit — tuan rumah tak tahu | Tak tahu — sub-sewa berlaku diam-diam | Sederhana — perlu tindakan segera; klausa anti-subsewa dalam TA bantu |
| Tuan rumah tahu permit tamat tapi tak buat apa-apa selama berminggu-minggu | Tahu — dan pasif | Tinggi — s.55E boleh digunakan |
| Tuan rumah terima sewa tunai dari seseorang yang jelas takde dokumen | Anggapan tahu ("constructive knowledge") | Sangat tinggi |
| Tuan rumah tak semak dokumen langsung sebelum menyewa | Kecuaian | Sederhana hingga tinggi bergantung kepada kes |
Langkah yang perlu diambil bila anda kesan situasi ini
Empat langkah yang betul: sahkan fakta secara bertulis, servis notis penamatan sewa, lapor kepada Jabatan Imigresen, dan dapatkan milikan melalui mahkamah. Jangan ambil tindakan sendiri — ia menyalahi undang-undang walaupun situasinya serius.
Tuan rumah tidak boleh secara sah mengusir penyewa dengan tindakan sendiri seperti menukar kunci atau memutuskan bekalan air dan elektrik. Ini menyalahi undang-undang di bawah Akta Relif Spesifik 1950 s.7(2) — walaupun penyewa terlibat dalam kesalahan imigresen. Tindakan sendiri boleh berbalik menjadi kes terhadap tuan rumah sendiri.
Laluan yang boleh dipertahankan:
- Minta dokumen secara bertulis. Rekodkan permintaan dan respons (atau kekurangannya) — ini sebahagian daripada bukti bahawa anda bertindak balas dengan segera dan bukan mengabaikan keadaan.
- Servis notis penamatan. Ikut syarat notis dalam perjanjian sewa. Jika perjanjian dilanggar (contohnya sub-sewa tanpa kebenaran), penamatan boleh lebih cepat — semak klausa dalam perjanjian anda.
- Lapor kepada Jabatan Imigresen Malaysia (JIM). Laporan bertulis yang menunjukkan tarikh, cara, dan isi komunikasi membuktikan anda tidak membiarkan atau memudahkan keadaan berterusan.
- Jika penyewa enggan keluar, dapatkan milikan melalui mahkamah. Laluan sah ialah perintah mahkamah untuk milikan (biasa dipanggil Writ of Possession) dan, untuk tunggakan sewa, waran gangguan di bawah Distress Act 1951 — dikuatkuasakan oleh pegawai mahkamah, bukan oleh tuan rumah sendiri.
Malaysia tiada tribunal sewa kediaman yang khusus. Tuntutan sewa persendirian masuk mahkamah sivil biasa (Aturan 93 sehingga RM5,000; Mahkamah Majistret sehingga RM100,000; Mahkamah Sesyen sehingga RM1,000,000, dan bidang kuasa tanpa had Mahkamah Sesyen untuk hal tuan rumah-penyewa dan gangguan). Jangan anggap "tanpa peguam" terpakai pada semua prosiding Majistret. Untuk panduan proses jika penyewa enggan keluar, lihat cara buat tuntutan proses mahkamah dan listing sewa di SPEEDHOME.
Apakah senarai semak pencegahan — sebelum kunci diserahkan?
Risiko terbesar berlaku sebelum kunci diserahkan, bukan selepas. Mengesahkan dokumen dengan betul dari awal — dan mendokumentasikan semakan itu — ialah pembelaan terkuat yang ada.
| Langkah pencegahan | Mengapa penting | Bila |
|---|---|---|
| Minta pasport + visa/permit kerja atau pas tinggal | Sahkan identiti dan status imigresen yang sah | Sebelum tandatangan perjanjian |
| Semak tarikh luput permit — pastikan sah untuk seluruh tempoh sewa | Permit yang tamat di pertengahan sewa ialah risiko utama | Sebelum tandatangan perjanjian |
| Rekodkan nombor dokumen dan tarikh semakan dalam perjanjian | Buat jejak kertas yang buktikan semakan dibuat | Dalam perjanjian sewa |
| Masukkan klausa larangan sub-sewa tanpa kebenaran bertulis | Halang penyewa sah dari sewakan semula kepada orang yang tak disahkan | Dalam perjanjian sewa |
| Masukkan klausa hak tuan rumah untuk minta bukti permit semula | Boleh semak status semasa permit hampir tamat | Dalam perjanjian sewa |
| Semak semula dokumen apabila permit hampir tamat | Bagi masa untuk bertindak sebelum keadaan jadi rumit | Semasa tempoh sewa |
SPEEDHOME ialah satu pilihan untuk dibandingkan bersama laluan lain di atas.
FAQ
Adakah tuan rumah bertanggungjawab secara automatik jika penyewanya pendatang asing tanpa izin?
Boleh, walaupun tuan rumah kata tak tahu. Untuk s.55E Akta Imigresen 1959/63, apabila imigresen haram dijumpai di premis, s.55E(3) menganggap penghuni membenarkan dan tahu, melainkan dibuktikan sebaliknya; penghuni menangkal dengan membuktikan semua langkah munasabah telah diambil (s.55E(4)). Tuan rumah yang ambil langkah munasabah (saringan dokumen, semakan berkala) dan bertindak segera apabila tahu memegang bukti sangkalan yang paling kuat — tapi setiap kes bergantung pada fakta, jadi dapatkan peguam untuk penilaian sebenar.
Boleh ke tuan rumah menghalau penyewa serta-merta bila tahu dia pendatang asing tanpa izin?
Tidak. Walaupun situasinya melibatkan kesalahan imigresen, tuan rumah tak boleh mengunci penyewa keluar atau memutuskan bekalan air atau elektrik. Ini menyalahi undang-undang di bawah Akta Relif Spesifik 1950 s.7(2). Laluan yang betul: notis penamatan yang sah mengikut syarat perjanjian, laporan kepada JIM, dan proses mahkamah jika penyewa enggan keluar.
Kalau penyewa sah sub-sewa kepada orang tanpa permit, siapa yang tanggung?
Penyewa asal melanggar perjanjian (jika perjanjian melarang sub-sewa tanpa kebenaran). Tuan rumah boleh tamatkan sewa penyewa asal secara sah. Tapi kalau tuan rumah tahu tentang sub-penyewa itu dan terus diam, risiko s.55E terhadap tuan rumah meningkat — bertindak segera mengurangkan pendedahan itu.
Apa yang perlu dilaporkan, kepada siapa, dan dalam bentuk apa?
Lapor secara bertulis kepada Jabatan Imigresen Malaysia (JIM) cawangan paling dekat — simpan salinan. Untuk senarai lengkap semakan sebelum menyewa kepada penyewa asing (pasport, permit, klausa TA, sub-sewa), lihat panduan sewa kepada penyewa asing.
Adakah Zero Deposit SPEEDHOME melindungi daripada risiko tanggungan imigresen?
Zero Deposit SPEEDHOME ialah sistem pengurusan risiko sewa yang terurus — ia menggantikan deposit tunai pendahuluan supaya penyewa boleh masuk tanpa mengikat wang tunai manakala tuan rumah kekal dilindungi melalui perlindungan sewa. Ia bukan produk jaminan kewangan dan tidak menggantikan keperluan mengesahkan dokumen imigresen penyewa asing sebelum kunci diserahkan. Tanggungan s.55E Akta Imigresen ialah risiko berasingan yang memerlukan semakan dokumen imigresen yang betul dari awal.
Bagaimana kalau permit penyewa tamat semasa tempoh sewa berjalan?
Ini senario paling biasa dan paling berisiko. Bertindak segera: (1) Hubungi penyewa secara rasmi, minta bukti pembaruan permit; (2) Beri masa munasabah untuk pembaruan atau cari penginapan lain; (3) Jika permit tak diperbaharui, mulakan prosedur penamatan sewa ikut syarat notis dalam perjanjian; (4) Lapor kepada JIM secara bertulis; (5) Jika penyewa enggan keluar, dapatkan milikan melalui Writ of Possession di bawah Akta Relif Spesifik 1950 s.7(2). Tindakan awal dan berdokumen ialah pertahanan terkuat.
Artikel ini ialah maklumat umum tentang undang-undang sewaan dan imigresen Malaysia — bukan nasihat guaman. Peruntukan Akta Imigresen 1959/63 dan penalti spesifik memerlukan pengesahan daripada peguam untuk kes sebenar.